دانشنامهٔ سنسورها
از شناخت اصول حسگری تا انتخاب سنسور، خواندن داده و اطمینان از نتیجهٔ اندازهگیری؛ یک مسیر آموزشی برای دانشآموزان، دانشجویان و مهندسان.

برای دیدن موضوعها، بخش و سپس فصل مورد نظر را باز کنید. عنوانها نقشهٔ مطالب دانشنامهاند؛ با انتشار هر مقاله، پیوند آن در همین فهرست قرار میگیرد.
بخش 1آشنایی با سنسورها و زبان اندازهگیری
فصل 1سنسور چیست و چگونه کار میکند؟
فصل 2مشخصات سنسورها و خواندن دیتاشیت
فصل 3اصول عملکرد و فناوریهای ساخت سنسورها
مقالههای فصل: اصول تبدیل کمیتهای فیزیکی: حسگری مقاومتی، خازنی، القایی و اثرهای پیزو و ترموالکتریک | حسگری حالت جامد، نوری، الکتروشیمیایی و پدیدههای موجی و تشدیدی | فناوریهای ساخت سنسور، فرآیندهای MEMS و سطوح یکپارچهسازی از المان تا سنسور هوشمند
بخش 2سنسورهای دما و محیط
فصل 4سنسورهای دما
مقالههای فصل: سنسورهای دما: مبانی فیزیکی، روشهای سنجش تماسی و حسگرهای مقاومتی RTD و ترمیستور | ترموکوپلها و سنسورهای دمای نیمههادی و دیجیتال: اصول عملکرد، جبران اتصال سرد و واسطهای مداری | دماسنجی مادون قرمز، تصویربرداری حرارتی و راهنمای جامع انتخاب، نصب و کالیبراسیون سنسورهای دما
4.3ترموکوپلها
فصل 5سنسورهای رطوبت هوا و خاک
فصل 6سنسورهای فشار
فصل 7سنسورهای گاز، ذرات و کیفیت هوا
مقالههای فصل: سنسورهای گاز و کیفیت هوا: کمیتها، تبدیل واحدها و ۶ فناوری حسگری (MOX، الکتروشیمیایی، NDIR، کاتالیستی، TCD و PID) | اندازهگیری ذرات معلق هوا (PM) و آشکارسازهای دود: پراکندگی نور، تفکیک اندازه و فناوریهای نوری و یونیزاسیونی | تداخل، پایداری، شاخصهای تخمینی و مرزهای ایمنی جان در سنسورهای گاز و کیفیت هوا
بخش 3سنسورهای مکانیکی و سیالات
فصل 8سنسورهای نیرو، وزن، کرنش و گشتاور
مقالههای فصل: سنسورهای کرنش، نیرو و گشتاور: مبانی مکانیکی، ساختار استرین گیج و پیکربندی پلهای وتستون (ربع، نیم و کامل) | لودسلها و فناوریهای سنجش نیرو: مقایسه لودسلهای خمشی، برشی، فشاری، پیزوالکتریک و مقاومت حساس به فشار (FSR) | اندازهگیری گشتاور دورانی و واکنشی، مدارات بازخوانی آنالوگ/دیجیتال و الزامات نصب مکانیکی و کالیبراسیون لودسلها
فصل 9سنسورهای موقعیت و جابهجایی
مقالههای فصل: سنسورهای موقعیت و جابهجایی: مبانی خطی و زاویهای، حسگرهای پتانسیومتری، LVDT، رزولور و فناوریهای مغناطیسی | انکودرهای دورانی و خطی: مقایسه فناوریهای نوری و مغناطیسی، ساختار کد گری و الگوریتمهای رمزگشایی کوادراتور | مهندسی نصب مکانیکی انکودرها، خطاهای هممحوری، تداخل نویز کابل و روشهای آزمون اندازهشناسی ISO 230-2
فصل 10اندازهگیری سرعت و ارتعاش
مقالههای فصل: اندازهگیری سرعت خطی، دورانی و ارتعاش: از تاکومترهای پالسی و انکودر تا سرعتسنجی داپلری صوتی، راداری و لیزری | سنسورها و تکنیکهای پایش ارتعاشات صنعتی: شتابسنجهای IEPE/MEMS، پروبهای جریان گردابی، رزونانس نصب و تحلیل طیفی FFT
10.1کمیتهای سرعت و ارتعاش
- 10.1.1سرعت خطی و دورانی
- 10.1.2جابهجایی، سرعت و شتاب ارتعاشی
- 10.1.3دامنه، فرکانس و شکل موج
10.3سرعتسنجی داپلری
فصل 11سنسورهای سطح و دبی سیالات
مقالههای فصل: فیزیک سیالات و اندازهگیری نقطهای و پیوستهٔ سطح در مخازن صنعتی: از سوئیچهای هدایتی تا رادارهای موج هدایتشده (GWR)
11.1کمیتها و ویژگیهای سیال
- 11.1.1سطح، حجم و هندسهٔ مخزن
- 11.1.2دبی حجمی و دبی جرمی
- 11.1.3اثر چگالی، ویسکوزیته، رسانایی و دما
11.2تشخیص نقطهای سطح
- 11.2.1شناور و کلید سطح
- 11.2.2روش هدایتی و خازنی
- 11.2.3تشخیص پر یا خالی بودن و کنترل هیسترزیس
- 11.2.4تشخیص نشتی آب و بارش
11.3اندازهگیری پیوستهٔ سطح
- 11.3.1سطحسنجی فشاری و هیدروستاتیک
- 11.3.2فراصوت، رادار و رادار موج هدایتشده
- 11.3.3پروب خازنی پیوسته و شناور مغناطیسی
- 11.3.4کف، بخار، سطح ناآرام و ناحیهٔ کور
11.4فناوریهای اندازهگیری دبی
- 11.4.1توربینی، جابهجایی مثبت و اختلاف فشار
- 11.4.2الکترومغناطیسی و فراصوت
- 11.4.3کوریولیس و روشهای حرارتی
- 11.4.4گردابهای و سطح متغیر یا روتامتر
11.5سرعت جریان آزاد هوا و باد
- 11.5.1بادسنج فنجانی و پرهای و جهتنمای باد
- 11.5.2بادسنج فراصوتی و سیم داغ
- 11.5.3لولهٔ پیتو و رابطهٔ فشار دینامیکی با سرعت
11.6انتخاب، نصب و کالیبراسیون
- 11.6.1انتخاب بر اساس سیال و محدودهٔ جریان
- 11.6.2قطر لوله، مسیر مستقیم و افت فشار
- 11.6.3رسوب، حباب، نشتی و بررسی با مرجع
بخش 4سنسورهای حرکت، شیب و میدان مغناطیسی
فصل 12شتابسنجها
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
12.1شتاب و معنای خروجی حسگر
- 12.1.1شتاب حرکتی و نیروی ویژه
- 12.1.2پاسخ شتابسنج ساکن در میدان گرانش
- 12.1.3واحدها و جهت محورهای اندازهگیری
12.2اصول عملکرد و فناوریها
- 12.2.1مدل جرم، فنر و میرایی
- 12.2.2شتابسنج خازنی MEMS
- 12.2.3روشهای پیزومقاومتی و پیزوالکتریک
12.3مشخصات انتخاب و تنظیم
- 12.3.1محدوده، حساسیت و اشباع
- 12.3.2نرخ خروجی، پهنای باند و فیلتر داخلی
- 12.3.3نویز، مصرف توان و حالتهای کاری
12.4خطاها و کالیبراسیون
- 12.4.1آفست، ضریب مقیاس و خطای محور متقاطع
- 12.4.2اثر دما و تنش نصب
- 12.4.3کالیبراسیون چندوضعیتی و بررسی با مرجع
12.5خواندن و تفسیر دادهٔ شتاب
- 12.5.1خواندن داده و تبدیل واحد
- 12.5.2تفکیک مشاهدهٔ خام از تخمین حرکت یا شیب
فصل 13ژیروسکوپها
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
13.1سرعت زاویهای و زاویه
- 13.1.1دوران، جهت مثبت محورها و واحدها
- 13.1.2تفاوت نرخ دوران با زاویه
13.2اصول عملکرد ژیروسکوپها
- 13.2.1ژیروسکوپ مکانیکی
- 13.2.2ژیروسکوپ ارتعاشی و اثر کوریولیس
- 13.2.3ژیروسکوپهای نوری در حد آشنایی و مقایسه
13.3انتخاب و تنظیم ژیروسکوپ MEMS
- 13.3.1محدوده، حساسیت، نرخ خروجی و تبدیل دادهٔ خام
- 13.3.2پهنای باند و نویز
- 13.3.3مصرف توان و پایداری حرارتی
13.4بایاس، نویز و رانش
- 13.4.1بایاس ثابت و وابستگی به دما
- 13.4.2نویز نرخ و اثر انتگرالگیری
- 13.4.3آشنایی با پایداری بایاس و تحلیل آلن در سطح پیشرفته
13.5کالیبراسیون و تخمین زاویه
- 13.5.1آزمون سکون و برآورد بایاس
- 13.5.2آزمون با نرخ دوران مرجع
- 13.5.3انباشت خطا و محدودیت زاویهٔ محاسبهشده
فصل 14مغناطیسسنجها و قطبنماهای الکترونیکی
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
14.1میدان مغناطیسی و واحدها
- 14.1.1مؤلفههای برداری میدان
- 14.1.2چگالی شار B و شدت میدان H؛ تسلا، میکروتسلا، گاوس و آمپر بر متر
- 14.1.3میدان زمین و منابع میدان محلی
14.2فناوریهای مغناطیسسنجی
- 14.2.1اثر هال و مغناطومقاومتهای AMR، GMR و TMR
- 14.2.2فلاکسگیت و سیمپیچ جستوجو
- 14.2.3مقایسهٔ حساسیت، محدوده و پاسخ فرکانسی
14.3اندازهگیری چندمحوره و جهت
- 14.3.1جهت محورها و قرارداد مختصات
- 14.3.2جهت مغناطیسی و تفاوت با شمال جغرافیایی
- 14.3.3اثر شیب و نیاز به جبران آن
14.4تداخل و اعوجاج مغناطیسی
- 14.4.1اثر آهن سخت
- 14.4.2اثر آهن نرم
- 14.4.3موتور، کابل قدرت، آهنربا و سازهٔ فلزی
14.5جانمایی و کالیبراسیون
- 14.5.1انتخاب محل روی برد و بدنه
- 14.5.2برداشت داده در جهتهای مختلف
- 14.5.3اصلاح آفست و اعوجاج و ارزیابی باقیماندهٔ خطا
فصل 15شیبسنجها و واحدهای اندازهگیری اینرسی
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
15.1روشهای اندازهگیری شیب
- 15.1.1روشهای مکانیکی، مایعی و الکترولیتی
- 15.1.2شیبسنجی با شتابسنج
- 15.1.3اثر شتاب حرکت و ارتعاش بر نتیجه
15.2ساختار IMU و نقش حسگرها
- 15.2.1ترکیب شتابسنج و ژیروسکوپ
- 15.2.2افزودن مغناطیسسنج و قرارداد نامگذاری ماژولها
- 15.2.3تفاوت تعداد محورهای حسگری با درجات آزادی حرکت
15.3محورها و هماهنگی دادهها
- 15.3.1مختصات حسگر و مختصات بدنه
- 15.3.2خطای هممحوری و تبدیل محور
- 15.3.3زمانمهر، همزمانی، FIFO و تأخیر
15.4تلفیق داده و مرز سامانهها
- 15.4.1دلیل ترکیب دادههای چند حسگر
- 15.4.2مثال مفهومی فیلتر مکمل
- 15.4.3تفاوت حسگر خام، IMU، AHRS و سامانهٔ ناوبری و مرز با GNSS
15.5انتخاب ماژول و ثبت داده
- 15.5.1محدوده، نرخ، نویز و رابط
- 15.5.2ثبت همزمان دادههای چندمحوره
- 15.5.3آزمون سکون، چرخش و محدودیت نتیجهگیری
بخش 5سنسورهای نور، حضور، فاصله و صوت
فصل 16سنسورهای نور، رنگ، تصویر و تابش
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
16.1کمیتها و ویژگیهای نور
- 16.1.1کمیتهای تابشسنجی و نورسنجی: وات، لومن و لوکس
- 16.1.2طیف، طول موج و پاسخ طیفی
- 16.1.3زاویهٔ دید و وابستگی به هندسه
16.2المانهای حسگر نور
- 16.2.1مقاومت نوری، کاربرد و محدودیتها
- 16.2.2فتودیود و فتوترانزیستور
- 16.2.3مد فتوولتائیک و فتورسانا و خوانش جریان نوری
- 16.2.4جریان تاریک، خطیبودن و اشباع
16.3سنجش روشنایی، رنگ و طیف
- 16.3.1حسگر روشنایی محیط
- 16.3.2حسگرهای رنگ و کانالهای طیفی
- 16.3.3سنجش فرابنفش و مادون قرمز و آشکارسازی شعله
16.4مبانی حسگرهای تصویری
- 16.4.1پیکسل و تبدیل نور به بار
- 16.4.2آشنایی با CCD و CMOS
- 16.4.3نوردهی، شاتر، دامنهٔ دینامیکی و نویز تصویر
16.5انتخاب و کالیبراسیون نوری
- 16.5.1اثر منبع نور و فیلتر اپتیکی
- 16.5.2نور محیط، بازتاب و اشباع
- 16.5.3مقایسه با مرجع در هندسهٔ مشخص
16.6آشکارسازهای تابش یونیزان در حد آشنایی
- 16.6.1تابش یونیزان و کمیتهای شمارش و دز
- 16.6.2لولهٔ گایگر–مولر و آشکارساز سوسوزن
- 16.6.3مرز آموزش با کار با چشمهٔ پرتوزا و دزیمتری حفاظتی
فصل 17سنسورهای مجاورت، حضور و لمس
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
17.1تعریف مسئلهٔ تشخیص
- 17.1.1تفاوت جسم، حرکت، حضور و لمس
- 17.1.2خروجی سوئیچی و خروجی اندازهگیری
- 17.1.3ناحیهٔ تشخیص و احتمال تحریک کاذب
17.2سنسورهای مجاورت القایی، خازنی و مغناطیسی
- 17.2.1تشخیص فلز با روش القایی
- 17.2.2تشخیص مواد با تغییر ظرفیت
- 17.2.3کلید حدی مکانیکی، رید سوئیچ و سوئیچ هال
- 17.2.4اثر جنس، اندازه و فاصلهٔ هدف
17.3حسگرهای حضور نوری، PIR و راداری
- 17.3.1روش قطع پرتو و روش بازتابی
- 17.3.2آشکارسازی تغییر تابش حرارتی با PIR
- 17.3.3حسگر حضور راداری مایکروویو و موج میلیمتری
- 17.3.4اثر نور محیط، لنز، پوشش و الگوی حرکت
17.4لمس خازنی
- 17.4.1الکترود خودخازنی و خازن متقابل
- 17.4.2اثر ضخامت و جنس پوشش
- 17.4.3رطوبت، دستکش، اتصال زمین و نویز
17.5تنظیم و عیبیابی تشخیص
- 17.5.1آستانه و هیسترزیس
- 17.5.2تأخیر، حذف لرزش کنتاکت و پایداری خروجی
- 17.5.3آزمون هدف واقعی در شرایط محیطی مختلف
فصل 18سنسورهای فاصلهسنج
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
18.1روشها و مشخصات فاصلهسنجی
- 18.1.1زمان پرواز، اختلاف فاز و مثلثبندی
- 18.1.2برد، تفکیکپذیری و میدان دید
- 18.1.3اندازهگیری تکنقطهای و اسکن محیط
18.2فاصلهسنجی فراصوت
- 18.2.1ارسال پالس و دریافت پژواک
- 18.2.2اثر دما و سرعت صوت
- 18.2.3چندپژواکی، ناحیهٔ کور و سطح هدف
18.3فاصلهسنجی نوری
- 18.3.1مثلثبندی و حسگرهای بازتابی
- 18.3.2زمان پرواز نوری و لیدار
- 18.3.3اثر نور محیط، بازتابندگی و چندمسیره
- 18.3.4ردهٔ ایمنی لیزر و ایمنی چشم
18.4مقدمات فاصلهسنجی راداری
- 18.4.1اصل روش پالسی و FMCW در سطح پیشرفته
- 18.4.2برد و سرعت بهعنوان خروجیهای متفاوت
- 18.4.3آنتن، پوشش و محدودیت تفکیک هدفها
18.5انتخاب و آزمون فاصلهسنج
- 18.5.1جنس، رنگ، زاویه و اندازهٔ هدف
- 18.5.2مقایسهٔ برد و خطا در شرایط یکسان
- 18.5.3بررسی دادهٔ نامعتبر و تشخیص مانع
فصل 19میکروفونها و سنسورهای صوتی
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
19.1کمیتهای صوتی
- 19.1.1فشار صوت و فرکانس
- 19.1.2سطح فشار صوت، فشار مرجع و معنای دسیبل
- 19.1.3وزندهی فرکانسی A و C و تفاوت ثبت صوت با اندازهگیری سطح صوت
19.2انواع میکروفون و مبدل صوتی
- 19.2.1میکروفون الکترت و دینامیکی
- 19.2.2میکروفون MEMS
- 19.2.3مبدل پیزوالکتریک و آشنایی با هیدروفون
19.3خروجی و مدار خوانش
- 19.3.1تغذیه و بایاس میکروفون آنالوگ
- 19.3.2تقویت و تنظیم دامنهٔ ورودی
- 19.3.3خروجیهای دیجیتال PDM و I2S
19.4مشخصات انتخاب
- 19.4.1حساسیت و پاسخ فرکانسی
- 19.4.2نویز، نسبت سیگنال به نویز و نقطهٔ اضافهبار صوتی
- 19.4.3جهتمندی و دامنهٔ دینامیکی
19.5نصب و ثبت صوت
- 19.5.1محفظه، دهانهٔ صوت و لرزش سازه
- 19.5.2باد، بازتاب و نویز تغذیه
- 19.5.3ثبت نمونه و مقایسه با مرجع صوتی
بخش 6سنجش الکتریکی، شیمیایی و زیستی
فصل 20اندازهگیری جریان، ولتاژ و توان
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
20.1کمیتهای DC و AC
- 20.1.1مقدار لحظهای، میانگین و مؤثر
- 20.1.2فرکانس، فاز و شکل موج
- 20.1.3تفاوت سنجش جریان، ولتاژ، توان و انرژی
20.2روشهای اندازهگیری جریان
- 20.2.1شنت، اتصال کلوین و خوانش سمت بالا یا پایین
- 20.2.2حسگرهای هال و روشهای مغناطیسی دیگر
- 20.2.3ترانسفورماتور جریان و سیمپیچ روگوفسکی
20.3اندازهگیری ولتاژ، ایزولاسیون و ایمنی
- 20.3.1تقسیم مقاومتی و بارگذاری ورودی
- 20.3.2تقویتکننده و مبدل ایزوله
- 20.3.3انتخاب روش متناسب با ولتاژ و محیط
- 20.3.4ایمنی ولتاژ شبکه، ردهٔ اندازهگیری CAT و خطر مدار باز ثانویهٔ ترانسفورماتور جریان
20.4محاسبهٔ توان و انرژی
- 20.4.1نمونهبرداری هماهنگ جریان و ولتاژ
- 20.4.2توان لحظهای، اکتیو، راکتیو و ظاهری
- 20.4.3ضریب توان و اثر هارمونیکها
- 20.4.4انتگرالگیری انرژی و اثر تأخیر کانالها
20.5انتخاب، حفاظت و آزمون
- 20.5.1محدوده، پهنای باند و خطای فاز
- 20.5.2گرمایش، اضافهجریان و حفاظت ورودی
- 20.5.3مثالهای آموزشی کمولتاژ و مقایسه با ابزار مرجع
فصل 21سنسورهای آب و محلولها
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
21.1pH، ORP و الکترودهای یونگزین
- 21.1.1مفهوم pH و الکترود شیشهای و مرجع
- 21.1.2ورودی با امپدانس بالا و مدار واسط
- 21.1.3اثر دما، کالیبراسیون با بافر و نگهداری
- 21.1.4پتانسیل اکسایش–کاهش ORP و الکترودهای یونگزین در حد آشنایی
21.2هدایت الکتریکی و مواد محلول
- 21.2.1هدایت محلول و ثابت سلول
- 21.2.2روش تحریک و اثر قطبش الکترود
- 21.2.3برآورد TDS و وابستگی ضریب تبدیل به محلول
21.3اکسیژن محلول
- 21.3.1کمیت غلظت و درصد اشباع
- 21.3.2روشهای الکتروشیمیایی و نوری
- 21.3.3اثر دما، فشار، شوری و جریان سیال
21.4سنجش کدری
- 21.4.1پراکندگی و تضعیف نور
- 21.4.2هندسهٔ نوری، واحدهای NTU و FNU و روش گزارش نتیجه
- 21.4.3حباب، رنگ محلول و آلودگی پنجره
21.5انتخاب، نصب و نگهداری
- 21.5.1سازگاری مواد و محل نمونهبرداری
- 21.5.2رسوب، زیستلایه و روش تمیزکاری
- 21.5.3تداخل الکتریکی پروبهای همزمان در یک محلول و جداسازی آنها
- 21.5.4برنامهٔ کالیبراسیون و ثبت شرایط آزمون
فصل 22آشنایی با سنسورهای زیستی و پزشکی
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
22.1تعریف و مرز انواع حسگر
- 22.1.1تفاوت حسگر زیستپزشکی و زیستحسگر
- 22.1.2عنصر شناسایی زیستی و مبدل
- 22.1.3تفاوت سیگنال خام، شاخص محاسبهشده و تفسیر پزشکی
22.2الکترودهای ثبت سیگنال زیستی
- 22.2.1رابط پوست و الکترود
- 22.2.2الکترودهای مرطوب، خشک و مرجع
- 22.2.3امپدانس تماس، آرتیفکت حرکت و تداخل مد مشترک
22.3حسگری نوری زیستی
- 22.3.1اصل ثبت PPG
- 22.3.2نقش طول موج و هندسهٔ تابش و دریافت
- 22.3.3حرکت، فشار تماس و نور محیط
22.4زیستحسگرهای الکتروشیمیایی
- 22.4.1عنصر شناسایی و واکنش زیستی
- 22.4.2تبدیل واکنش به جریان یا پتانسیل
- 22.4.3انتخابپذیری، پایداری و کالیبراسیون
22.5ایمنی، انتخاب و مسیر مطالعهٔ تخصصی
- 22.5.1ایمنی الکتریکی اتصال مدار به بدن و جداسازی از برق شبکه
- 22.5.2معیارهای تماس، تکرارپذیری، اعتبارسنجی و حریم دادهٔ زیستی
- 22.5.3مرز نمونهٔ آموزشی با ابزار سنجش پزشکی و ارجاع ثبت ECG و EMG و تفسیر آنها به دانشنامهٔ پزشکی
بخش 7از خروجی سنسور تا دادهٔ معتبر
فصل 23مدارهای واسط و آمادهسازی سیگنال
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
23.1تحریک و تغذیهٔ حسگر
- 23.1.1تحریک ولتاژی و جریانی
- 23.1.2تحریک DC و AC
- 23.1.3پایداری تحریک و خودگرمایی ناشی از آن
23.2پلها و خواندن تغییرات کوچک
- 23.2.1پل وتستون و خروجی تفاضلی
- 23.2.2توازن پل و ولتاژ مد مشترک خروجی آن
- 23.2.3خوانش نسبتسنج و نقش مرجع مشترک
23.3تقویتکنندههای واسط
- 23.3.1تقویتکنندهٔ ابزاردقیق
- 23.3.2تقویتکنندهٔ ترانسامپدانس
- 23.3.3تقویتکنندهٔ بار و انتخاب بر اساس نوع خروجی
23.4تطبیق ورودی، دامنه و فیلتر آنالوگ
- 23.4.1امپدانس ورودی و اثر بارگذاری
- 23.4.2بهره، آفست، CMRR و دامنهٔ ورودی و خروجی تقویتکننده
- 23.4.3حاشیهٔ دامنه و جلوگیری از اشباع
- 23.4.4فیلتر آنالوگ ساده و بافر پیش از مبدل
23.5حفاظت و ارزیابی مدار واسط
- 23.5.1محدودسازی ورودی و حفاظت اتصال
- 23.5.2بررسی نویز، پایداری و پهنای باند
- 23.5.3آزمون مدار با سیگنال و مرجع مشخص
فصل 24تبدیل سیگنال آنالوگ به دیجیتال
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
24.1نمونهبرداری و کوانتیزهکردن
- 24.1.1نمونهٔ زمانی و نگهداری مقدار
- 24.1.2کد دیجیتال و اندازهٔ گام
- 24.1.3خطای کوانتیزه و تفاوت با خطای کل
24.2معماریهای ADC و انتخاب
- 24.2.1مبدل SAR
- 24.2.2مبدل دلتا سیگما
- 24.2.3مقایسهٔ نرخ، تأخیر، نویز و مصرف توان
24.3مرجع ولتاژ و ورودی مبدل
- 24.3.1مرجع داخلی و خارجی
- 24.3.2ورودی تکسر و تفاضلی
- 24.3.3امپدانس منبع، زمان اکتساب و نشست ورودی مبدل
24.4مشخصات عملکرد واقعی
- 24.4.1آفست، خطای بهره و غیرخطیبودن INL و DNL
- 24.4.2نویز، تعداد بیت مؤثر و اثر میانگینگیری
- 24.4.3اثر جانمایی، تغذیه و شرایط آزمون
24.5تبدیل کد خام به مقدار مهندسی
- 24.5.1تفسیر دادهٔ علامتدار و بدون علامت
- 24.5.2اعمال مرجع، بهره و ضریب تبدیل
- 24.5.3مثال محاسبه و بررسی حدود معتبر خروجی
فصل 25رابطها و ارتباطات سنسورها
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
25.1خواندن سنسورهای I2C و SPI
- 25.1.1I2C: آدرس، مقاومت بالاکش و تراکنش
- 25.1.2SPI: انتخاب تراشه، مد و زمانبندی
- 25.1.3رجیستر، ترتیب بایت و نمونهٔ توالی خواندن
- 25.1.4سطح منطقی، مبدل سطح و محدودیت طول گذرگاه
25.2UART، 1-Wire و خروجی پالسی
- 25.2.1UART: قالب فریم و نرخ ارتباط
- 25.2.21-Wire: زمانبندی و مدیریت گذرگاه
- 25.2.3پالس، فرکانس و PWM بهعنوان خروجی حسگر
25.3خروجیهای صنعتی آنالوگ
- 25.3.1خروجی ولتاژی و بار ورودی
- 25.3.2حلقهٔ جریان و تبدیل به ولتاژ
- 25.3.3قطع سیم، افت ولتاژ و محدودیت طول کابل
25.4ارتباطات صنعتی و بیسیم
- 25.4.1تفاوت لایهٔ فیزیکی و پروتکل
- 25.4.2RS-485 و نمونهٔ ارتباط Modbus RTU
- 25.4.3آشنایی با CAN و IO-Link در حسگرها
- 25.4.4آشنایی با حسگرهای بیسیم و مرز با شبکههای اینترنت اشیا
25.5زمانبندی و کنترل صحت داده
- 25.5.1وضعیت آمادهبودن، وقفه و مهلت انتظار
- 25.5.2CRC، کنترل جمع و تشخیص فریم ناقص
- 25.5.3عیبیابی سیمکشی با ابزار مشاهدهٔ سیگنال
فصل 26نمونهبرداری، نویز و فیلترکردن دادهها
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
26.1انتخاب نرخ نمونهبرداری
- 26.1.1سرعت تغییر پدیده و پهنای باند
- 26.1.2تفاوت نرخ تبدیل، نرخ خروجی و نرخ خواندن
- 26.1.3زمانمهر، نوسان زمانبندی و دادهٔ تکراری
26.2همپوشانی طیفی و پیشفیلتر
- 26.2.1مثال دیداری همپوشانی طیفی (Aliasing)
- 26.2.2شرط نایکوئیست و حاشیهٔ طراحی
- 26.2.3تعیین فرکانس قطع پیشفیلتر و محدودیت فیلتر دیجیتال
26.3فیلترهای ساده و کاربردی
- 26.3.1میانگین متحرک و میانگین بلوکی
- 26.3.2فیلتر میانه برای دادههای ضربهای
- 26.3.3فیلتر پایینگذر مرتبهٔ اول
26.4انتخاب فیلتر و ارزیابی نتیجه
- 26.4.1کاهش نویز در برابر تأخیر
- 26.4.2حفظ پله، قله و تغییر واقعی پدیده
- 26.4.3مقایسهٔ دادهٔ خام و فیلترشده با معیار مشخص
26.5مدیریت دادهٔ نامعتبر
- 26.5.1اشباع، دادهٔ پرت و خرابی حسگر
- 26.5.2قطع ارتباط و کهنهشدن داده
- 26.5.3علامتگذاری کیفیت و پرهیز از جایگزینی پنهان داده
فصل 27نصب، تغذیه و پایداری اندازهگیری
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
27.1جانمایی و اتصال مکانیکی
- 27.1.1انتخاب محل نمایندهٔ کمیت مورد نظر
- 27.1.2تنش، لرزش و انتقال حرارت
- 27.1.3اثر بدنه، محفظه و اجزای مجاور
27.2تغذیه و گرمایش داخلی
- 27.2.1رگولاتور، ریپل و افت ولتاژ
- 27.2.2خازن بایپس و مسیر جریان
- 27.2.3گرمایش اجزای برد و حسگر و زمان پایدارشدن
27.3کابل، زمین، شیلد و تداخل
- 27.3.1حلقهٔ زمین و مسیر بازگشت جریان
- 27.3.2زوج تابیده و اتصال شیلد
- 27.3.3جداسازی سیگنال ضعیف از منابع نویز
27.4حفاظت محیطی و الکتریکی
- 27.4.1رطوبت، گردوغبار و خوردگی
- 27.4.2حفاظت ESD و گذراهای ورودی
- 27.4.3اثر پوشش و آببندی بر پاسخ حسگر
27.5اندازهگیری باتریخور
- 27.5.1خواب، بیدارباش و اندازهگیری دورهای
- 27.5.2زمان گرمشدن و انرژی هر اندازهگیری
- 27.5.3پایش افت باتری و اعتبار داده
فصل 28کالیبراسیون، خطا و عدمقطعیت اندازهگیری
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
28.1کالیبراسیون، تنظیم و راستیآزمایی
- 28.1.1تفاوت کالیبراسیون، تنظیم و راستیآزمایی با مثال
- 28.1.2معیار پذیرش و خطای مجاز
- 28.1.3ثبت وضعیت پیش و پس از تنظیم
28.2مرجع و قابلیت ردیابی
- 28.2.1انتخاب مرجع و شرایط استفاده
- 28.2.2زنجیرهٔ ردیابی و مستندات
- 28.2.3پایداری محیط و زمان رسیدن به تعادل
28.3طراحی و اجرای کالیبراسیون
- 28.3.1روش یکنقطهای و دونقطهای
- 28.3.2روش چندنقطهای و رفتوبرگشت
- 28.3.3تکرار اندازهگیری و پوشش محدودهٔ کاری
28.4مدل جبران خطا
- 28.4.1اصلاح آفست و ضریب مقیاس
- 28.4.2برازش منحنی و جدول تبدیل
- 28.4.3جبران دما و ارزیابی با دادهٔ مستقل
28.5بودجهٔ عدمقطعیت در سطح پیشرفته
- 28.5.1شناسایی منابع و روشهای ارزیابی
- 28.5.2انتقال و ترکیب مؤلفهها و همبستگی
- 28.5.3عدمقطعیت بسطیافته و شیوهٔ گزارش
28.6گزارش و بازکالیبراسیون
- 28.6.1ثبت مرجع، روش، شرایط و ضرایب
- 28.6.2مدیریت نسخهٔ ضرایب و تاریخ اعتبار
- 28.6.3تعیین فاصلهٔ بازکالیبراسیون بر اساس شواهد
بخش 8انتخاب و استفادهٔ عملی
فصل 29چگونه سنسور مناسب انتخاب کنیم؟
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
29.1تبدیل مسئله به نیازمندی
- 29.1.1تعریف کمیت و محل اندازهگیری
- 29.1.2تعیین خروجی مورد نیاز سامانه
- 29.1.3شناخت شرایط عادی، حالتهای مرزی و پیامد خرابی حسگر
29.2تعیین مشخصات لازم
- 29.2.1محدوده و خطای قابل قبول
- 29.2.2زمان پاسخ و نرخ داده
- 29.2.3محدودیت محیط، ابعاد و مصرف توان
- 29.2.4الزامات ایمنی، استاندارد و گواهی در کاربردهای حساس
29.3مقایسهٔ دیتاشیتها
- 29.3.1یکسانکردن واحدها و شرایط مقایسه
- 29.3.2تفکیک مشخصات معمول و تضمینشده
- 29.3.3بررسی اطلاعات مفقود و پرسش از سازنده
29.4ارزیابی هزینه و پیادهسازی
- 29.4.1هزینهٔ حسگر و مدار واسط
- 29.4.2هزینهٔ نصب، کالیبراسیون و نگهداری
- 29.4.3دسترسپذیری، مستندات و چرخهٔ عمر قطعه
29.5تصمیم و آزمون نمونه
- 29.5.1جدول نیازمندی و معیارهای اولویتدار
- 29.5.2آزمون اولیه در شرایط واقعی کاربرد
- 29.5.3ثبت دلیل انتخاب و محدودیتهای پذیرفتهشده
فصل 30پروژههای آموزشی و عیبیابی
مقالههای این فصل هنوز منتشر نشدهاند.
30.1ایستگاه پایش دما و رطوبت
- 30.1.1هدف، انتخاب قطعه و جانمایی
- 30.1.2اتصال، خوانش و ثبت داده
- 30.1.3آزمون با مرجع و عیبیابی خودگرمایی و تهویه
30.2ترازوی لودسل
- 30.2.1انتخاب لودسل و نصب مکانیکی
- 30.2.2خوانش، صفرکردن و کالیبراسیون
- 30.2.3آزمون تکرارپذیری، خزش و بار خارج از مرکز
30.3ثبت حرکت با IMU
- 30.3.1تعریف محورها و انتخاب نرخ داده
- 30.3.2اتصال، زمانمهر و ذخیرهٔ دادهٔ خام
- 30.3.3آزمون سکون و حرکت و تشخیص اشباع و خطای محور
30.4فاصلهسنج و تشخیص مانع
- 30.4.1انتخاب فناوری و تعریف هدف
- 30.4.2خوانش فاصله و مدیریت دادهٔ نامعتبر
- 30.4.3آزمون جنس، زاویه و فاصلهٔ هدف
30.5روش مشترک آزمون و عیبیابی
- 30.5.1تفکیک خطای حسگر، مدار، نرمافزار و نصب
- 30.5.2آزمون مرحلهای با ورودی و مرجع معلوم
- 30.5.3گزارش شواهد و جداسازی مقدار مورد انتظار از نتیجهٔ واقعی